Województwo Warmińsko-Mazurskie

Województwo Warmińsko-Mazurskie

Województwo warmińsko-mazurskie – jednostka podziału administracyjnego Polski, jedno z 16 województw. Położone jest w północno-wschodniej części kraju. Siedzibą wojewody i władz samorządu województwa jest Olsztyn. Obejmuje obszar 24 173,47 km², i liczy 1,43 mln mieszkańców (30 czerwca 2017).

Województwo jest położone w północno-wschodniej Polsce i graniczy z:

Rosją (z obwodem kaliningradzkim) na długości 208,3 km na północy

oraz z województwami:

kujawsko-pomorskim na długości 125,8 km na południowym zachodzie
mazowieckim na długości 210,9 km na południu
podlaskim na długości 220,4 km na wschodzie
pomorskim na długości 191,4 km na zachodzie

Województwo Warmińsko-Mazurskie graniczy w jednym punkcie z Litwą jest to trójstyk Polski, Rosji i Litwy, a jednocześnie czwórstyk województw: województwa warmińsko-mazurskiego i podlaskiego z Rosją i Litwą.

Położenie historyczne

Województwo Warmińsko-Mazurskie obejmuje należącą do Polski południową część krainy historycznej Prusy, więc wchodzące w jej skład krainy: Warmia, Mazury, Prusy Górne, ziemia lubawska, Prusy Dolne (południowe części Natangii i Barcji), części Powiśla i Żuław Wiślanych oraz niewielki skrawki niezwiązanej historycznie z Prusami Suwalszczyzny.

Południowa i wschodnia granica województwa warmińsko-mazurskiego pokrywa się, w niemal większości miejsc, z dawnymi granicami Prus, a zatem Prus Wschodnich, Prus Książęcych i Prus Królewskich.

Ekosystem

Znaczna część województwa znajduje się na Pojezierzu Mazurskim. W jego skład wchodzą pojezierza: Olsztyńskie, Mrągowskie, Ełckie, Kraina Wielkich Jezior Mazurskich i Równina Mazurska. Województwo warmińsko-mazurskie nazywane jest „Krainą Tysiąca Jezior”. W rzeczywistości znajduje się w nim ponad 3000 jezior, w tym 2000 o powierzchni przekraczającej 1 ha. Największe z nich to: Śniardwy (109,7 km²) i Mamry (102,3 km²). Najdłuższe jezioro to Jeziorak (27 km długości, 32 km²) na Pojezierzu Iławskim. Najgłębsze jeziora to Wuksniki (67–68 m), Babięty Wielkie (65 m) i Piłakno (57 m). Większość zbiorników wodnych w regionie połączona jest systemem kanałów zbudowanych głównie w XIX w. Przykład stanowi Kanał Elbląski łączący jezioro Druzno z jeziorem Szeląg. Jego długość wynosi 83,3 km. Województwo leży w dorzeczu Wisły i rzek pobrzeża Bałtyku. Główne rzeki to Pasłęka. Łyna i Drwęca. Województwo leży nad Zalewem Wiślanym (na północnym zachodzie).

Lasy

Według danych z 31 grudnia 2012 w woj. warmińsko-mazurskim lasy obejmowały powierzchnię 745,9 tys. ha, co stanowiło 30,9% jego powierzchni. Największym kompleksem leśnym jest Puszcza Piska zajmująca prawie 1000 km². Inne duże zespoły leśne to: Puszcza Borecka, Puszcza Nidzicka i część Rominckiej oraz lasy: Łańskie i Taborskie. Dominuje drzewostan iglasty, przeważnie sosna.

Miasta

Olsztyn –  Warmia
Elbląg – Pogezania/Powiśle
Ełk – Mazury
Ostróda – Mazury Zachodnie/Prusy Górne
Iława – Powiśle/Prusy Górne
Giżycko – Mazury
Kętrzyn – Mazury/Barcja
Bartoszyce – Barcja
Szczytno – Mazury
Mrągowo – Mazury
Działdowo – Mazury/ziemia lubawska
Pisz – Mazury
Braniewo – Warmia
Olecko – Mazury
Lidzbark Warmiński – Warmia
Morąg – Prusy Górne
Nidzica – Mazury
Gołdap – Mazury/Litwa Mniejsza
Pasłęk – Prusy Górne
Węgorzewo – Mazury/Litwa Mniejsza
Nowe Miasto Lubawskie – ziemia lubawska/Ziemia chełmińska
Biskupiec – Warmia
Dobre – Warmia
Lubawa – Ziemia lubawska
Orneta – Warmia
Lidzbark – Ziemia lubawska
Olsztynek – Mazury
Barczewo – Warmia
Orzysz – Mazury
Susz – Pomezania/Powiśle
Reszel – Warmia
Ruciane-Nida – Mazury
Korsze – Prusy Dolne/Barcja/Mazury
Górowo Iławeckie – Prusy Dolne/Natangia
Biała Piska – Mazury
Mikołajki – Mazury
Jeziorany – Warmia
Ryn – Mazury
Pieniężno – Warmia
Tolkmicko – Pogezania/Powiśle
Miłakowo – Prusy Górne
Pasym – Mazury
Miłomłyn – Prusy Górne
Bisztynek – Warmia
Frombork – Warmia
Zalewo – Prusy Górne
Kisielice – Powiśle
Sępopol – Prusy Dolne/Barcja
Młynary – Prusy Górne

Ochrona przyrody

Łącznie obszary chronione zajmują obszar 1126155,3 ha co stanowi 46,6% województwa.

W regionie znajduje się 8 parków krajobrazowych:

  1. Brodnicki Park Krajobrazowy (częściowo w granicach województwa) -1985 – 4 336 ha
  2. Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy (częściowo w granicach województwa) – 1990 – 8 588 ha
  3. Mazurski Park Krajobrazowy – 1977 – 53 655 ha
  4. Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego (częściowo w granicach województwa) – 1993 – 22 405 ha
  5. Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej – 1998 – 14 620 ha
  6. Park Krajobrazowy Wzgórz Dylewskich – 1994 – 7 151 ha
  7. Park Krajobrazowy Wysoczyzny Elbląskiej – 1985 – 13 732 ha
  8. Welski Park Krajobrazowy – 1995 – 20 444 ha
    Według stanu na 2012 r. w województwie było 110 rezerwatów przyrody.

W granicach województwa wyznaczonych jest 71 obszarów chronionego krajobrazu, gdzie ochroną objęto 956 286 ha.

W 2010 r. na obszarze województwa znajdowało się 2576 pomników przyrody. Wśród nich najliczniejszą grupę stanowiły pojedyncze drzewa (2155), grupy drzew (210), głazy narzutowe (108), aleje przydrożne (66) i 37 innych obiektów.

W 2010 r. na obszarze województwa wyznaczono 14 obszarów specjalnej ochrony ptaków oraz 41 obszary mające znaczenie dla Wspólnoty. Większość obszarów Natura 2000 znajduje się na terenach już chronionych jako parki krajobrazowe i obszary chronionego krajobrazu.

W 2010 r. na terenie regionu znajdowało się 297 użytków ekologicznych, zajmujących powierzchnię 4855 ha, 18 zespołów przyrodniczo-krajobrazowych o powierzchni 21388 ha oraz jedno stanowisko dokumentacyjne Losy chroniące wyrobisko kredy jeziornej o pow. 2 ha.

Główne obszary leśne w województwie:

Puszcza Borecka
Puszcza Napiwodzko-Ramucka
Puszcza Nidzicka
Puszcza Piska
Lasy Iławskie
Puszcza Romincka

 
Jargi
%d bloggers like this: